גישה חופשית
"זה לא היה אידיאולוגיה, זה היה הצלת נפש": אינדיבידואליזם רגשי והימנעות משירות צבאי בישראל

"זה לא היה אידיאולוגיה, זה היה הצלת נפש": אינדיבידואליזם רגשי והימנעות משירות צבאי בישראל

גישה חופשית הורדה
  • תיאור

תיאור מוצר

"זה לא היה אידיאולוגיה, זה היה הצלת נפש": אינדיבידואליזם רגשי והימנעות משירות צבאי בישראל
מירב פרץ

בשיח הרווח, התופעה של חוסר נכונות של צעירים ישראלים לשרת בצבא מיוחסת לתפיסות אינדיבידואליסטיות-חומריות ונקשרת עם אתוס כלכלת השוק המתפשט בחברה בעשורים האחרונים. מאמר זה בוחן את מערכי ההסבר שבאמצעותם נמנעים משירות צבאי בני המעמד הבינוני בישראל מצדיקים את פעולתם ומציע הסבר שונה בתכלית לתופעה. הטענה המרכזית המוצגת במאמר היא כי לא תגמולים חיצוניים, אלא רגשות פנימיים – ובעיקר תחושות של אי-הלימה, חרדה, ניכור ואבסורד כלפי הזירה הצבאית – הם ההסבר המרכזי שעומד מאחורי פרקטיקת ההימנעות משירות צבאי ושמנסח אותה כפעולה לגיטימית בעיני מבצעיה. הצדקה זו נשענת על מה שמכונֶה במאמר "אינדיבידואליזם רגשי", עמדה רגשית וקוגניטיבית שמכירה בזכותו של הפרט לממש רצונות מ?נעי רגשות ואינסטינקטים פנימיים ייחודיים ולפעול למען טובתו הנפשית כאשר הוא חווה איום ממשי עליה.
המאמר מבוסס על ראיונות עומק עם 55 נשים וגברים שנמנעו משירות צבאי. נקודת מבטם, המ?שתקת עד כה, חושפת כי הבחירה שלא לשרת בצבא עשויה להתמקם בנקודת ביניים על גבי הרצף שבין האישי לאידיאולוגי ולהתנסח כהתנגדות לתוקפנות שהצבא מפעיל כלפי הפרט-החייל שבתוכו, ולא רק כלפי גורמים חיצוניים שמוגדרים עוינים. עמדה זו חותרת תחת מנגנוני הנִרמול והאִזרוח של השירות הצבאי בישראל.
שיח ההצדקה הרגשי של הנמנעים משירות צבאי מכונן לרוב השלמה עצמית עם הפעולה, אולם בו בזמן הוא עשוי להוביל גם לרגשות אשמה בשל מה שנחווה כפער בין פעולת ההגנה הפרטית לבין ההכרח בהגנה קולקטיבית על המדינה. מערך ההצדקה של הנמנעים משירות צבאי, על אף הסדקים המתגלים בו, חושף ממד חשוב בדינמיקה המתעצבת של יחסי צבא וחברה בישראל ומציע להכיר בכך שחובת הגיוס האוניברסלית מייצרת תוצאות אישיות וחברתיות מגוונות יותר מכפי שנהוג לייחס לה.

“It Wasn’t Ideological, I Was Just Saving My Soul”: Emotional Individualism and Avoiding Military Service in Israel
Merav Perez

The common discourse tends to associate young Israelis’ unwillingness to serve in the military with individualistic-materialistic attitudes and with the rise of the market ethos in recent decades. This article examines the accounts of middle-class Israelis who avoided military service and offers a substantially different explanation for their choices and actions.
My main argument is that avoidance of military service in Israel is best explained and justified not by external incentives but by internal emotions, in particular feelings of incompatibility, anxiety, alienation, and absurdity with regard to the military. This type of justification rests on what I call “emotional individualism” – a stance that acknowledges the right of individuals to act on instincts, emotion-driven desires, and the need to protect their own mental well-being from perceived threats.
The article is based on in-depth interviews with 55 Israeli men and women who avoided mandatory military service by initiating the requisite legal procedures. Listening to their hitherto-silenced perspective reveals that the choice not to serve in the military may occupy a midpoint between the personal and the ideological; that is, it may be motivated by resistance to the military’s aggression not only against perceived external enemies but also against its own members qua individuals. This perspective subverts the normalization of military service in Israel and its construction as a “natural” stage in the life course of Israelis.
The avoiders’ emotional justificatory discourse usually leads to strong self-acceptance regarding their choices. At the same time, it may also produce feelings of guilt about the perceived discrepancy between the act of personal self-defense and the necessity of state-organized collective defense. Despite such fissures, the avoiders’ accounts reveal an important dimension of the evolving dynamic between the military and Israeli society in general, suggesting that universal conscription has personal and social implications more diverse than has hitherto been recognized.

"لم تكن هذه أيديولوجيا، بل هي خلاصًا للنفس": فردنة عاطفية والامتناع عن تأدية الخدمة العسكرية في إسرائيل
ميراب بيرتس

يميل الخطاب السائد إلى تعليل امتناع بعض الشباب الإسرائيليّين عن تأدية الخدمة العسكرية لأسباب شيوع مفاهيم فردانية-مادية مرتبطة بطموحات على صعيد اقتصاد السوق الآخذ بالانتشار سريعًا في العقود الأخيرة. تسعى المقالة الحالية إلى فحص منظومة التسويغات القائمة بين تلك الفئة المنتمية إلى الطبقة الوسطى في إسرائيل التي تمتنع عن تأدية الخدمة العسكرية، والتي تستخدمها بغية إضفاء الشرعية على هذا الفعل، وتقترح المقالة تفسيرات مغايرة تمامًا لما هو سائد بشأن هذه الظاهرة. يتلخّص الطرح المركزي للمقالة في أنَّ عوامل عاطفية داخلية لا عوامل خارجية – وخاصّة مشاعر عدم الملاءمة، والرعب، والغربة من الحلبة العسكرية والنظر إليها بنظرة عبثية – هي العوامل المركزية التي تقف خلف ظاهرة الامتناع عن تأدية الخدمة العسكرية، وهي عملاً شرعيًا من زاوية نظر هذه الفئة من الأشخاص. يستند إضفاء الشرعية هذا إلى ما يُطلق عليه في المقالة الحالية تعبير "الفردانية العاطفية"، وهو موقف عاطفي ومعرفي يقرّ بحقّ الفرد في تحقيق رغباته ومشاعره الدفينة الخاصّة والعمل لمصلحته النفسية حين يواجه تهديدًا فعليًا عليها.
تستند المقالة إلى إجراء مقابلات شخصية عميقة مع 55 امرأة ورجل امتنعوا عن تأدية الخدمة العسكرية. تكشف وجهة نظرهم، المكبوتة حاليًا، عن أنَّ اختيار عدم تأدية الخدمة العسكرية من شأنه التركيز على نقطة وسطية تقع بين الذاتي والأيديولوجي، وصياغة هذا الاختيار بوصفه مقاومةً للعنف الذي يفرضه الجيش على الجندي الفرد في صفوفه، لا على الجهات الخارجية المعرّفة على أنها عدائية فقط. يسعى هذا الموقف إلى زعزعة منظومات فرض التطبيع والتوطين الخاصة بالخدمة العسكرية في إسرائيل.
يُشكِّلُ خطاب إضفاء الشرعية العاطفية لدى الممتنعين عن تأدية الخدمة العسكرية غالبًا لهدف استحضار المصالحة الذاتية مع فعل الرفض لتأدية الخدمة العسكرية، ومن شأنه في الآن معًا أن يفضي إلى مشاعر من الذنب النابعة من اختبار تجربة الهوّة الفاصلة بين الحاجة الذاتية الشخصية وبين الحاجة الجمعية. تكشف منظومة إضفاء الشرعية لدى هذه الفئة من الرافضين لتأدية الخدمة العسكرية، على الرغم من الصُّدوع البادية عليه، عن بُعد هامّ في الديناميكية المتشكِّلة في العلاقة التي تربط الجيش بالمجتمع في إسرائيل، ويقترح الاعتراف بأنَّ واجب التجنيد الإلزامي الشامل يُفضي إلى نتائج متنوّعة على الصعيدين الشخصي والاجتماعي أكثر تنوّعًا ممّا يُعتقد عادة.

+ תקציר

"זה לא היה אידיאולוגיה, זה היה הצלת נפש": אינדיבידואליזם רגשי והימנעות משירות צבאי בישראל
מירב פרץ

בשיח הרווח, התופעה של חוסר נכונות של צעירים ישראלים לשרת בצבא מיוחסת לתפיסות אינדיבידואליסטיות-חומריות ונקשרת עם אתוס כלכלת השוק המתפשט בחברה בעשורים האחרונים. מאמר זה בוחן את מערכי ההסבר שבאמצעותם נמנעים משירות צבאי בני המעמד הבינוני בישראל מצדיקים את פעולתם ומציע הסבר שונה בתכלית לתופעה. הטענה המרכזית המוצגת במאמר היא כי לא תגמולים חיצוניים, אלא רגשות פנימיים – ובעיקר תחושות של אי-הלימה, חרדה, ניכור ואבסורד כלפי הזירה הצבאית – הם ההסבר המרכזי שעומד מאחורי פרקטיקת ההימנעות משירות צבאי ושמנסח אותה כפעולה לגיטימית בעיני מבצעיה. הצדקה זו נשענת על מה שמכונֶה במאמר "אינדיבידואליזם רגשי", עמדה רגשית וקוגניטיבית שמכירה בזכותו של הפרט לממש רצונות מ?נעי רגשות ואינסטינקטים פנימיים ייחודיים ולפעול למען טובתו הנפשית כאשר הוא חווה איום ממשי עליה.
המאמר מבוסס על ראיונות עומק עם 55 נשים וגברים שנמנעו משירות צבאי. נקודת מבטם, המ?שתקת עד כה, חושפת כי הבחירה שלא לשרת בצבא עשויה להתמקם בנקודת ביניים על גבי הרצף שבין האישי לאידיאולוגי ולהתנסח כהתנגדות לתוקפנות שהצבא מפעיל כלפי הפרט-החייל שבתוכו, ולא רק כלפי גורמים חיצוניים שמוגדרים עוינים. עמדה זו חותרת תחת מנגנוני הנִרמול והאִזרוח של השירות הצבאי בישראל.
שיח ההצדקה הרגשי של הנמנעים משירות צבאי מכונן לרוב השלמה עצמית עם הפעולה, אולם בו בזמן הוא עשוי להוביל גם לרגשות אשמה בשל מה שנחווה כפער בין פעולת ההגנה הפרטית לבין ההכרח בהגנה קולקטיבית על המדינה. מערך ההצדקה של הנמנעים משירות צבאי, על אף הסדקים המתגלים בו, חושף ממד חשוב בדינמיקה המתעצבת של יחסי צבא וחברה בישראל ומציע להכיר בכך שחובת הגיוס האוניברסלית מייצרת תוצאות אישיות וחברתיות מגוונות יותר מכפי שנהוג לייחס לה.

+ English

“It Wasn’t Ideological, I Was Just Saving My Soul”: Emotional Individualism and Avoiding Military Service in Israel
Merav Perez

The common discourse tends to associate young Israelis’ unwillingness to serve in the military with individualistic-materialistic attitudes and with the rise of the market ethos in recent decades. This article examines the accounts of middle-class Israelis who avoided military service and offers a substantially different explanation for their choices and actions.
My main argument is that avoidance of military service in Israel is best explained and justified not by external incentives but by internal emotions, in particular feelings of incompatibility, anxiety, alienation, and absurdity with regard to the military. This type of justification rests on what I call “emotional individualism” – a stance that acknowledges the right of individuals to act on instincts, emotion-driven desires, and the need to protect their own mental well-being from perceived threats.
The article is based on in-depth interviews with 55 Israeli men and women who avoided mandatory military service by initiating the requisite legal procedures. Listening to their hitherto-silenced perspective reveals that the choice not to serve in the military may occupy a midpoint between the personal and the ideological; that is, it may be motivated by resistance to the military’s aggression not only against perceived external enemies but also against its own members qua individuals. This perspective subverts the normalization of military service in Israel and its construction as a “natural” stage in the life course of Israelis.
The avoiders’ emotional justificatory discourse usually leads to strong self-acceptance regarding their choices. At the same time, it may also produce feelings of guilt about the perceived discrepancy between the act of personal self-defense and the necessity of state-organized collective defense. Despite such fissures, the avoiders’ accounts reveal an important dimension of the evolving dynamic between the military and Israeli society in general, suggesting that universal conscription has personal and social implications more diverse than has hitherto been recognized.

+ Arabic

"لم تكن هذه أيديولوجيا، بل هي خلاصًا للنفس": فردنة عاطفية والامتناع عن تأدية الخدمة العسكرية في إسرائيل
ميراب بيرتس

يميل الخطاب السائد إلى تعليل امتناع بعض الشباب الإسرائيليّين عن تأدية الخدمة العسكرية لأسباب شيوع مفاهيم فردانية-مادية مرتبطة بطموحات على صعيد اقتصاد السوق الآخذ بالانتشار سريعًا في العقود الأخيرة. تسعى المقالة الحالية إلى فحص منظومة التسويغات القائمة بين تلك الفئة المنتمية إلى الطبقة الوسطى في إسرائيل التي تمتنع عن تأدية الخدمة العسكرية، والتي تستخدمها بغية إضفاء الشرعية على هذا الفعل، وتقترح المقالة تفسيرات مغايرة تمامًا لما هو سائد بشأن هذه الظاهرة. يتلخّص الطرح المركزي للمقالة في أنَّ عوامل عاطفية داخلية لا عوامل خارجية – وخاصّة مشاعر عدم الملاءمة، والرعب، والغربة من الحلبة العسكرية والنظر إليها بنظرة عبثية – هي العوامل المركزية التي تقف خلف ظاهرة الامتناع عن تأدية الخدمة العسكرية، وهي عملاً شرعيًا من زاوية نظر هذه الفئة من الأشخاص. يستند إضفاء الشرعية هذا إلى ما يُطلق عليه في المقالة الحالية تعبير "الفردانية العاطفية"، وهو موقف عاطفي ومعرفي يقرّ بحقّ الفرد في تحقيق رغباته ومشاعره الدفينة الخاصّة والعمل لمصلحته النفسية حين يواجه تهديدًا فعليًا عليها.
تستند المقالة إلى إجراء مقابلات شخصية عميقة مع 55 امرأة ورجل امتنعوا عن تأدية الخدمة العسكرية. تكشف وجهة نظرهم، المكبوتة حاليًا، عن أنَّ اختيار عدم تأدية الخدمة العسكرية من شأنه التركيز على نقطة وسطية تقع بين الذاتي والأيديولوجي، وصياغة هذا الاختيار بوصفه مقاومةً للعنف الذي يفرضه الجيش على الجندي الفرد في صفوفه، لا على الجهات الخارجية المعرّفة على أنها عدائية فقط. يسعى هذا الموقف إلى زعزعة منظومات فرض التطبيع والتوطين الخاصة بالخدمة العسكرية في إسرائيل.
يُشكِّلُ خطاب إضفاء الشرعية العاطفية لدى الممتنعين عن تأدية الخدمة العسكرية غالبًا لهدف استحضار المصالحة الذاتية مع فعل الرفض لتأدية الخدمة العسكرية، ومن شأنه في الآن معًا أن يفضي إلى مشاعر من الذنب النابعة من اختبار تجربة الهوّة الفاصلة بين الحاجة الذاتية الشخصية وبين الحاجة الجمعية. تكشف منظومة إضفاء الشرعية لدى هذه الفئة من الرافضين لتأدية الخدمة العسكرية، على الرغم من الصُّدوع البادية عليه، عن بُعد هامّ في الديناميكية المتشكِّلة في العلاقة التي تربط الجيش بالمجتمع في إسرائيل، ويقترح الاعتراف بأنَّ واجب التجنيد الإلزامي الشامل يُفضي إلى نتائج متنوّعة على الصعيدين الشخصي والاجتماعي أكثر تنوّعًا ممّا يُعتقد عادة.

נגישות
סגור סרגל נגישות