גישה חופשית
"לאחר אושוויץ": הרגע שבו הפילוסופיה של המוסר הוסטה מצירה

"לאחר אושוויץ": הרגע שבו הפילוסופיה של המוסר הוסטה מצירה

גישה חופשית הורדה
  • תיאור

תיאור מוצר

"לאחר אושוויץ": הרגע שבו הפילוסופיה של המוסר הוסטה מצירה /
רונית פלג

התמה של "לאחר אושוויץ", שטבע תיאודור אדורנו, הפכה לתמה מרכזית בהגותו של הפילוסוף הצרפתי בן זמננו ז'אן-פרנסואה ליוטר. המאמר חוקר את הסיבות לדבר ולשם כך מפתח את הטענה שמדובר ברגע של מפנה מכונן בפילוסופיה של המוסר – הרגע שבו הוסטה הפילוסופיה של המוסר מצירה. גלי ההדף של מפנה קיצוני זה התפשטו גם אל השיח הפוליטי הרפובליקני במערב. מפנה זה נוגע בראש ובראשונה לחובה המוסרית של הפילוסופיה של המוסר (שהייתה שם כל העת, מימי אפלטון ועד ימינו) להתנתק מן המחשבה הספקולטיבית ההגליאנית – אותה מחשבה שבאה אל קִצה באושוויץ, כפי שטוען אדורנו – להתנתק ממושגיה העיקריים, מהבחנות היסוד שלה ומן האופרציות הפילוסופיות והמוסריות שלה. המאמר בוחן את השלכותיה הפילוסופיות והמוסריות של חובה זו.

חלקו הראשון של המאמר מבסס את הטענה שהמוות ששמו "אושוויץ" הוא גם האירוע המסמן את קץ השיח הספקולטיבי ההגליאני. חלק זה כולל דיון במשמעויות הפילוסופיות, המוסריות והפוליטיות של הקץ הזה. במרכז הדיון שתי סוגיות מקיפות, הקשורות זו אל זו ומתפתחות זו מזו: הסוגיה הראשונה היא האופנים שבהם הפילוסופיה של המוסר מגיבה לְאסון – כל אסון שהוא, לא רק זה של "אושוויץ". הסוגיה השנייה היא החשיבה מחדש על הסיבה המכוננת את הקשר "אנחנו" – של קבוצה, של קהילה או של אומה באשר היא. חלקו השני של המאמר מתווה את קווי המתאר האפשריים של הגות אתית שעוסקת במחויבות "לאחר אושוויץ", ובעיקר לנוכח קִצה של המחשבה הספקולטיבית ההגליאנית ב"אושוויץ", ומפתח את קווי המתאר הללו בעקבות הגותו של ליוטר.

After Auschwitz: The Moment When Moral Philosophy Was Knocked off Its Axis /
Ronit Peleg

The theme of “after Auschwitz,” introduced by Theodor Adorno, became a central thread in the writings of the contemporary French philosopher Jean-François Lyotard. To explain the reasons for this, I develop the argument that this theme signifies a constitutive turning point in moral philosophy, a point at which moral philosophy was knocked off its axis. The shock waves of this radical shift spread to the Western republican political discourse. I argue that this moment is primarily related to the moral duty of moral philosophy, a duty that has always existed, to detach itself from Hegelian speculative thinking—the type of thinking that came to its end at “Auschwitz,” as Adorno argued—from its main concepts, its fundamental distinctions, and its philosophical and moral operations. In this paper, I expand upon and examine the philosophical and moral consequences of this duty.

The paper has two parts. In the first part I establish the claim that the death called “Auschwitz” is also the event that signifies the end of the Hegelian speculative discourse. I discuss the philosophical, moral, and political implications of this end. At the center of this discussion are two broad issues, which are interconnected and develop in relation to each other. The first concerns the ways in which moral philosophy responds to disaster, any disaster, and not only the disaster of “Auschwitz.” The second involves rethinking the reason that constitutes the linkage of the “we”—of any group, community, or nation.

In the second part of the paper I develop the possible outlines of an ethics that deals with obligation “after Auschwitz,” mainly in light of the end of Hegelian speculative thought at “Auschwitz.” These outlines are developed following Lyotard’s thought.

"ما بعد أوشفيتز": لحظة حرف فلسفة الأخلاق عن مسارها /
رونيت بيلغ

تحوّل موضوع "ما بعد أوشفيتز"، ذلك التعبير الذي طبعه ثيودور أدورنو، موضوعًا مركزيًا في فكر الفيلسوف الفرنسي المعاصر جان فرانسوا ليوتار، ويبحث المقال في أسباب ذلك. ولتعزيز هذا المسعى البحثي يقوم المقال بتطوير ادعاء حول لحظة تحوّل مشارِكة في تشكيل فلسفة الأخلاق – تلك اللحظة التي انحرفت فيها فلسفة الأخلاق عن مسارها. امتدت موجات الارتجاج لهذا التحوّل الحاد لتصل إلى الخطاب الجمهوري في الغرب. يتصل هذا التحوّل بداية بالمسؤولية الأخلاقية لفلسفة الأخلاق (التي لطالما كانت هناك طيلة الوقت منذ عهد أفلاطون وحتى وقتنا الراهن) لأنْ تنأى بنفسها عن فلسفة هيجل النظرية (speculative philosophy) – تلك الفلسفة التي اندثرت في أوشفيتز، كما يعتقد أدورنو – والنأي بالنفس عن الاصطلاحات المركزية وتمييزاتها الأساس وعملياتها العقلية الفلسفية والأخلاقية. يفحص المقال الإسقاطات الفلسفية والأخلاقية لهذه المسؤولية.

يعزّز القسم الأول للمقال الادعاء القائل إن الموت الذي يحمل الاسم "أوشفيتز" هو أيضًا بمثابة حادث علامة على اندثار خطاب هيجل النظري. يشتمل هذا القسم على نقاش في الدلالات الفلسفية والأخلاقية والسياسية لهذا الاندثار. وتقوم في قلب هذا النقاش مسألتان شاملتان ترتبطان الواحدة بالأخرى وتتطوّر كل واحدة من داخل الأخرى: المسألة الأولى هي الأشكال التي تردُّ عبرها فلسفة الأخلاق على كارثة – كل كارثة وليست كارثة "أوشفيتز" فقط. أما المسألة الثانية فهي إعادة النظر في السبب المُشكِّل لعلاقة "نحن" – العلاقة التي تربط فيما بين أعضاء مجموعة أو مجتمع محلي أو أمة أو شعب معين. أما القسم الثاني للمقال فيرسم الملامح الممكنة للفكر الأخلاقي الذي يتعاطى مع مسؤولية "ما بعد أوشفيتز"، وبصورة خاصة في ظل موت نظرية هيجل في "أوشفيتز"، ويقوم بتطوير هذه الملامح في أعقاب فكر ليوتار.

+ תקציר

"לאחר אושוויץ": הרגע שבו הפילוסופיה של המוסר הוסטה מצירה /
רונית פלג

התמה של "לאחר אושוויץ", שטבע תיאודור אדורנו, הפכה לתמה מרכזית בהגותו של הפילוסוף הצרפתי בן זמננו ז'אן-פרנסואה ליוטר. המאמר חוקר את הסיבות לדבר ולשם כך מפתח את הטענה שמדובר ברגע של מפנה מכונן בפילוסופיה של המוסר – הרגע שבו הוסטה הפילוסופיה של המוסר מצירה. גלי ההדף של מפנה קיצוני זה התפשטו גם אל השיח הפוליטי הרפובליקני במערב. מפנה זה נוגע בראש ובראשונה לחובה המוסרית של הפילוסופיה של המוסר (שהייתה שם כל העת, מימי אפלטון ועד ימינו) להתנתק מן המחשבה הספקולטיבית ההגליאנית – אותה מחשבה שבאה אל קִצה באושוויץ, כפי שטוען אדורנו – להתנתק ממושגיה העיקריים, מהבחנות היסוד שלה ומן האופרציות הפילוסופיות והמוסריות שלה. המאמר בוחן את השלכותיה הפילוסופיות והמוסריות של חובה זו.

חלקו הראשון של המאמר מבסס את הטענה שהמוות ששמו "אושוויץ" הוא גם האירוע המסמן את קץ השיח הספקולטיבי ההגליאני. חלק זה כולל דיון במשמעויות הפילוסופיות, המוסריות והפוליטיות של הקץ הזה. במרכז הדיון שתי סוגיות מקיפות, הקשורות זו אל זו ומתפתחות זו מזו: הסוגיה הראשונה היא האופנים שבהם הפילוסופיה של המוסר מגיבה לְאסון – כל אסון שהוא, לא רק זה של "אושוויץ". הסוגיה השנייה היא החשיבה מחדש על הסיבה המכוננת את הקשר "אנחנו" – של קבוצה, של קהילה או של אומה באשר היא. חלקו השני של המאמר מתווה את קווי המתאר האפשריים של הגות אתית שעוסקת במחויבות "לאחר אושוויץ", ובעיקר לנוכח קִצה של המחשבה הספקולטיבית ההגליאנית ב"אושוויץ", ומפתח את קווי המתאר הללו בעקבות הגותו של ליוטר.

+ English

After Auschwitz: The Moment When Moral Philosophy Was Knocked off Its Axis /
Ronit Peleg

The theme of “after Auschwitz,” introduced by Theodor Adorno, became a central thread in the writings of the contemporary French philosopher Jean-François Lyotard. To explain the reasons for this, I develop the argument that this theme signifies a constitutive turning point in moral philosophy, a point at which moral philosophy was knocked off its axis. The shock waves of this radical shift spread to the Western republican political discourse. I argue that this moment is primarily related to the moral duty of moral philosophy, a duty that has always existed, to detach itself from Hegelian speculative thinking—the type of thinking that came to its end at “Auschwitz,” as Adorno argued—from its main concepts, its fundamental distinctions, and its philosophical and moral operations. In this paper, I expand upon and examine the philosophical and moral consequences of this duty.

The paper has two parts. In the first part I establish the claim that the death called “Auschwitz” is also the event that signifies the end of the Hegelian speculative discourse. I discuss the philosophical, moral, and political implications of this end. At the center of this discussion are two broad issues, which are interconnected and develop in relation to each other. The first concerns the ways in which moral philosophy responds to disaster, any disaster, and not only the disaster of “Auschwitz.” The second involves rethinking the reason that constitutes the linkage of the “we”—of any group, community, or nation.

In the second part of the paper I develop the possible outlines of an ethics that deals with obligation “after Auschwitz,” mainly in light of the end of Hegelian speculative thought at “Auschwitz.” These outlines are developed following Lyotard’s thought.

+ Arabic

"ما بعد أوشفيتز": لحظة حرف فلسفة الأخلاق عن مسارها /
رونيت بيلغ

تحوّل موضوع "ما بعد أوشفيتز"، ذلك التعبير الذي طبعه ثيودور أدورنو، موضوعًا مركزيًا في فكر الفيلسوف الفرنسي المعاصر جان فرانسوا ليوتار، ويبحث المقال في أسباب ذلك. ولتعزيز هذا المسعى البحثي يقوم المقال بتطوير ادعاء حول لحظة تحوّل مشارِكة في تشكيل فلسفة الأخلاق – تلك اللحظة التي انحرفت فيها فلسفة الأخلاق عن مسارها. امتدت موجات الارتجاج لهذا التحوّل الحاد لتصل إلى الخطاب الجمهوري في الغرب. يتصل هذا التحوّل بداية بالمسؤولية الأخلاقية لفلسفة الأخلاق (التي لطالما كانت هناك طيلة الوقت منذ عهد أفلاطون وحتى وقتنا الراهن) لأنْ تنأى بنفسها عن فلسفة هيجل النظرية (speculative philosophy) – تلك الفلسفة التي اندثرت في أوشفيتز، كما يعتقد أدورنو – والنأي بالنفس عن الاصطلاحات المركزية وتمييزاتها الأساس وعملياتها العقلية الفلسفية والأخلاقية. يفحص المقال الإسقاطات الفلسفية والأخلاقية لهذه المسؤولية.

يعزّز القسم الأول للمقال الادعاء القائل إن الموت الذي يحمل الاسم "أوشفيتز" هو أيضًا بمثابة حادث علامة على اندثار خطاب هيجل النظري. يشتمل هذا القسم على نقاش في الدلالات الفلسفية والأخلاقية والسياسية لهذا الاندثار. وتقوم في قلب هذا النقاش مسألتان شاملتان ترتبطان الواحدة بالأخرى وتتطوّر كل واحدة من داخل الأخرى: المسألة الأولى هي الأشكال التي تردُّ عبرها فلسفة الأخلاق على كارثة – كل كارثة وليست كارثة "أوشفيتز" فقط. أما المسألة الثانية فهي إعادة النظر في السبب المُشكِّل لعلاقة "نحن" – العلاقة التي تربط فيما بين أعضاء مجموعة أو مجتمع محلي أو أمة أو شعب معين. أما القسم الثاني للمقال فيرسم الملامح الممكنة للفكر الأخلاقي الذي يتعاطى مع مسؤولية "ما بعد أوشفيتز"، وبصورة خاصة في ظل موت نظرية هيجل في "أوشفيتز"، ويقوم بتطوير هذه الملامح في أعقاب فكر ليوتار.

נגישות
סגור סרגל נגישות