גישה חופשית
"מה תחזו בשולמית?": תיאטרון, פסטורלה, ומִרחוּב שיר השירים בתרבות הציונית

"מה תחזו בשולמית?": תיאטרון, פסטורלה, ומִרחוּב שיר השירים בתרבות הציונית

גישה חופשית הורדה
  • תיאור

תיאור מוצר

"מה תחזו בשולמית?": תיאטרון, פסטורלה ומִרחוּב שיר השירים בתרבות הציונית
יאיר ליפשיץ

התיאטרון, כאמנות המתרחשת בחלל, מסוגל להציע פרשנות מרחבית לטקסטים הקאנוניים של התרבות. מאמר זה בוחן את המִרחוב התיאטרוני של שיר השירים בטקסטים מהתרבות העברית של המחצית הראשונה של המאה העשרים ועוקב אחר התפקיד של שיר השירים בדמיון המרחבי הציוני.
לאור המורשת הפרשנית הארוכה במערב הקוראת את שיר השירים כדרמה פסטורלית, המאמר מתמקד במתח שבין עיר לטבע בטקסט המקראי ובביצועיו השונים בתרבות הציונית. במסגרת הקריאה של שיר השירים כפסטורלה העיר משמשת נקודת מוצא שמתוכה עולים תיאורי הטבע האידיליים כפנטזיה אורבנית. אולם השימוש הרווח בשיר השירים בתרבות הציונית מכחיש לרוב את הממד העירוני שבטקסט המקראי ומוצא בו רק הבטחה לשחרור בחיק הטבע – הבטחה שהפרויקט הציוני עצמו מבקש לממש.
שלושת הטקסטים שעומדים במרכז המאמר – שני מחזות ואוטופיה אחת – מקיימים כל אחד בדרכו דיאלוג סבוך עם מורשת הפסטורלה. בכך הם מציעים קריאת נגד לשימוש הרווח בשיר השירים בתרבות הציונית: הם מנכיחים את העיר מחדש, מעמתים אותה בקונפליקט דרמטי עם מרחבי הטבע ומציגים את ניצחונה על פני מרחבים אלו. מתחת לפני השטח של שלושת הטקסטים מבצבצת החרדה כי הפרויקט הפסטורלי של הציונות, והגילום של שיר השירים בתוך פרויקט זה, אינם עתידים להתממש ואולי כבר בעצם אבודים. מבחינה זו הם מגלים את הדיסוננס הטמון בלב לבו של הפרויקט הציוני – ובהבטחת הגאולה הפסטורלית שמצא פרויקט זה בשיר השירים.

“Why Should You Look upon the Shulamite?”: Theater, the Pastoral, and the Spatialization of the Song of Songs in Zionist Culture
Yair Lipshitz

As an art form taking place in space, theater can offer spatial interpretations of a specific culture’s canonical texts. This paper examines the spatialization of the Song of Songs in several Hebrew texts from the first half of the twentieth century that place this biblical text in the theater. Through those modern texts it explores the role of the Song of Songs in the Zionist spatial imagination.
In keeping with a long interpretive Western tradition that reads the Song of Songs as pastoral drama, this paper focuses on the tension between city and nature in the biblical text and its various performances in Zionist culture. Reading the Song of Songs as a pastoral requires us to view the city as a starting point for the idyllic descriptions of nature, descriptions that are subsequently reread as urban fantasies. However, the way that the Song of Songs is commonly used in Zionist culture denies the urban aspect of this biblical text and finds in it only a promise of liberation in the countryside – a promise that Zionism attempts to fulfill.
The three Hebrew texts discussed in this paper – two plays and a literary utopia – maintain a complex dialogue with the pastoral tradition. Through it they propose a counter-reading of the common usage of the Song of Songs in Zionism: they emphasize the presence of the city, posit it in dramatic conflict with nature, and present its triumph over the landscapes of the countryside. They therefore display the anxious concern that Zionism’s pastoral project, and the place of the Song of Songs within this project, is doomed to failure. Thus, they expose the inherent dissonance at the heart of Zionism and in the promise of pastoral redemption it found in the Song of Songs.

"ماذا ترون في شولميت؟": المسرح، والرعوية، وحيِّز نشيد الأناشيد في الثقافة الصهيونية
يئير ليفشيتس
إنَّ المسرح، بوصفه فنًّا يؤدَّى في الحيِّز، قادر على طرح تأويلات حيِّزية لنصوص ثقافية مركزية معتمدة. تسعى المقالة الحالية إلى فحص مسألة الحيِّز المسرحي لنشيد الأناشيد في نصوص تابعة للثقافة العبرية التي تعود إلى النصف الأول من القرن العشرين، وتتعقّب وظيفة نشيد الأناشيد في المخيلة الحيّزية الصهيونية.
في ضوء التراث التأويلي الطويل في الغرب، الذي يتعامل مع نشيد الأناشيد بوصفه نصًّا دراميًّا رعويًّا، تركّز المقالة على التوتّر القائم بين المدينة والطبيعة في النصّ التوراتي وتجلّياته المختلفة في الثقافة الصهيونية. في إطار التعامل مع نشيد الأناشيد كنصّ دراميّ رعويّ، يتمّ استخدام المدينة كنقطة ارتكاز تُنتجُ أوصافًا مثالية للطبيعة بوصفها فانتازيا حضرية/مدينية. غير أنَّ الاستخدام السائد بنشيد الأناشيد في الثقافة الصهيونية يتنكّر غالبًا إلى هذا البُعد الحضري/المديني للنصّ التوراتي، ويجد فيه وعدًا للتحرّر في كنف الطبيعة – هو ذلك الوعد ذاته الذي يسعى المشروع الصهيوني إلى تحقيقه.
تتناول المقالة بصورة رئيسة ثلاثة نصوص، نصّيْن مسرحيّيْن ونصًّا طوباويًا واحدًا، يقيم كلّ نصّ منها حوارًا معقّدًا بطريقته الخاصّة مع التراث الرعويّ. وبهذه الطريقة، تقترح هذه النصوص الثلاثة قراءة مناهضةً لاستخدام نشيد الأناشيد في الثقافة الصهيونية، إذ تفرض حضور المدينة من جديد، وتواجهها من خلال صراع درامي مع أحيزة الطبيعة، وتعرض انتصاراتها على هذه الأحيزة. تُطلُّ من خلف هذه النصوص الثلاثة أطياف الجزع حول إمكانية أن لا يتحقّق المشروع الرعوي الصهيوني فعليًا، والدور الذي يلعبه نشيد الأناشيد فيه، أو ربما أن يتّضح بأنَّ هذه الإمكانية ليست واردة بتاتًا. وانطلاقًا من هذه الزاوية، تكشف هذه النصوص عن التنافر الثقافي القائم في قلب المشروع الصهيوني وعن الوعد الخلاصي الرعويّ الذي عثَر عليه هذا المشروع في نشيد الأناشيد.

+ תקציר

"מה תחזו בשולמית?": תיאטרון, פסטורלה ומִרחוּב שיר השירים בתרבות הציונית
יאיר ליפשיץ

התיאטרון, כאמנות המתרחשת בחלל, מסוגל להציע פרשנות מרחבית לטקסטים הקאנוניים של התרבות. מאמר זה בוחן את המִרחוב התיאטרוני של שיר השירים בטקסטים מהתרבות העברית של המחצית הראשונה של המאה העשרים ועוקב אחר התפקיד של שיר השירים בדמיון המרחבי הציוני.
לאור המורשת הפרשנית הארוכה במערב הקוראת את שיר השירים כדרמה פסטורלית, המאמר מתמקד במתח שבין עיר לטבע בטקסט המקראי ובביצועיו השונים בתרבות הציונית. במסגרת הקריאה של שיר השירים כפסטורלה העיר משמשת נקודת מוצא שמתוכה עולים תיאורי הטבע האידיליים כפנטזיה אורבנית. אולם השימוש הרווח בשיר השירים בתרבות הציונית מכחיש לרוב את הממד העירוני שבטקסט המקראי ומוצא בו רק הבטחה לשחרור בחיק הטבע – הבטחה שהפרויקט הציוני עצמו מבקש לממש.
שלושת הטקסטים שעומדים במרכז המאמר – שני מחזות ואוטופיה אחת – מקיימים כל אחד בדרכו דיאלוג סבוך עם מורשת הפסטורלה. בכך הם מציעים קריאת נגד לשימוש הרווח בשיר השירים בתרבות הציונית: הם מנכיחים את העיר מחדש, מעמתים אותה בקונפליקט דרמטי עם מרחבי הטבע ומציגים את ניצחונה על פני מרחבים אלו. מתחת לפני השטח של שלושת הטקסטים מבצבצת החרדה כי הפרויקט הפסטורלי של הציונות, והגילום של שיר השירים בתוך פרויקט זה, אינם עתידים להתממש ואולי כבר בעצם אבודים. מבחינה זו הם מגלים את הדיסוננס הטמון בלב לבו של הפרויקט הציוני – ובהבטחת הגאולה הפסטורלית שמצא פרויקט זה בשיר השירים.

+ English

“Why Should You Look upon the Shulamite?”: Theater, the Pastoral, and the Spatialization of the Song of Songs in Zionist Culture
Yair Lipshitz

As an art form taking place in space, theater can offer spatial interpretations of a specific culture’s canonical texts. This paper examines the spatialization of the Song of Songs in several Hebrew texts from the first half of the twentieth century that place this biblical text in the theater. Through those modern texts it explores the role of the Song of Songs in the Zionist spatial imagination.
In keeping with a long interpretive Western tradition that reads the Song of Songs as pastoral drama, this paper focuses on the tension between city and nature in the biblical text and its various performances in Zionist culture. Reading the Song of Songs as a pastoral requires us to view the city as a starting point for the idyllic descriptions of nature, descriptions that are subsequently reread as urban fantasies. However, the way that the Song of Songs is commonly used in Zionist culture denies the urban aspect of this biblical text and finds in it only a promise of liberation in the countryside – a promise that Zionism attempts to fulfill.
The three Hebrew texts discussed in this paper – two plays and a literary utopia – maintain a complex dialogue with the pastoral tradition. Through it they propose a counter-reading of the common usage of the Song of Songs in Zionism: they emphasize the presence of the city, posit it in dramatic conflict with nature, and present its triumph over the landscapes of the countryside. They therefore display the anxious concern that Zionism’s pastoral project, and the place of the Song of Songs within this project, is doomed to failure. Thus, they expose the inherent dissonance at the heart of Zionism and in the promise of pastoral redemption it found in the Song of Songs.

+ Arabic

"ماذا ترون في شولميت؟": المسرح، والرعوية، وحيِّز نشيد الأناشيد في الثقافة الصهيونية
يئير ليفشيتس
إنَّ المسرح، بوصفه فنًّا يؤدَّى في الحيِّز، قادر على طرح تأويلات حيِّزية لنصوص ثقافية مركزية معتمدة. تسعى المقالة الحالية إلى فحص مسألة الحيِّز المسرحي لنشيد الأناشيد في نصوص تابعة للثقافة العبرية التي تعود إلى النصف الأول من القرن العشرين، وتتعقّب وظيفة نشيد الأناشيد في المخيلة الحيّزية الصهيونية.
في ضوء التراث التأويلي الطويل في الغرب، الذي يتعامل مع نشيد الأناشيد بوصفه نصًّا دراميًّا رعويًّا، تركّز المقالة على التوتّر القائم بين المدينة والطبيعة في النصّ التوراتي وتجلّياته المختلفة في الثقافة الصهيونية. في إطار التعامل مع نشيد الأناشيد كنصّ دراميّ رعويّ، يتمّ استخدام المدينة كنقطة ارتكاز تُنتجُ أوصافًا مثالية للطبيعة بوصفها فانتازيا حضرية/مدينية. غير أنَّ الاستخدام السائد بنشيد الأناشيد في الثقافة الصهيونية يتنكّر غالبًا إلى هذا البُعد الحضري/المديني للنصّ التوراتي، ويجد فيه وعدًا للتحرّر في كنف الطبيعة – هو ذلك الوعد ذاته الذي يسعى المشروع الصهيوني إلى تحقيقه.
تتناول المقالة بصورة رئيسة ثلاثة نصوص، نصّيْن مسرحيّيْن ونصًّا طوباويًا واحدًا، يقيم كلّ نصّ منها حوارًا معقّدًا بطريقته الخاصّة مع التراث الرعويّ. وبهذه الطريقة، تقترح هذه النصوص الثلاثة قراءة مناهضةً لاستخدام نشيد الأناشيد في الثقافة الصهيونية، إذ تفرض حضور المدينة من جديد، وتواجهها من خلال صراع درامي مع أحيزة الطبيعة، وتعرض انتصاراتها على هذه الأحيزة. تُطلُّ من خلف هذه النصوص الثلاثة أطياف الجزع حول إمكانية أن لا يتحقّق المشروع الرعوي الصهيوني فعليًا، والدور الذي يلعبه نشيد الأناشيد فيه، أو ربما أن يتّضح بأنَّ هذه الإمكانية ليست واردة بتاتًا. وانطلاقًا من هذه الزاوية، تكشف هذه النصوص عن التنافر الثقافي القائم في قلب المشروع الصهيوني وعن الوعد الخلاصي الرعويّ الذي عثَر عليه هذا المشروع في نشيد الأناشيد.

נגישות
סגור סרגל נגישות