ממלא מקום

הניאו-ציונות: דיוקן סוציולוגי

גישה חופשית הורדה
  • תיאור

תיאור מוצר

הניאו-ציונות: דיוקן סוציולוגי

הילה דיין

המאמר בוחן את נקודות המפגש בין ההיגיון הלאומי וההיגיון הניאוליברלי בישראל בעשורים האחרונים. הוא מנתח את השינויים שעברו על הפרדיגמה הציונית מאז שנות התשעים, ובתוך כך משרטט את קווי המתאר ואת התהליך ההיסטורי של עליית הפרדיגמה החדשה, הניאוציונות. ההיגיון הגלובלי הניאוליברלי השפיע על הציונות השפעה מכרעת וארגן מחדש את החברה הציונית כ"חברה-ללא-אופוזיציות״. במאמר אני טוענת כי הקומון סנס הניאוציוני התגבש במענה למשבר אידיאולוגי חריף שאיין ורוקן מתוכן את הפרדיגמה הציונית הקלאסית. הניאוציונות אינה מתאפיינת ברדיקליזציה ימנית ובעליית כוחו של המחנה האולטרה-לאומני דווקא; נהפוך הוא, היא מתארגנת סביב מיתוסים גלובליים משותפים – מיתוס ההצלחה המוכחת של משטר ההפרדה הקולוניאליסטי, מיתוס ההצלחה הכלכלית הגלובלית של ישראל ומיתוס הצלחתן של האליטות הישנות כמשרתות של כלל החברה. בחינת יציבותם של מיתוסים אלה מאפשרת בחינה ביקורתית של התזה בדבר חברה-ללא-אופוזיציות. המאמר מסיק כי ההיגיון הניאוציוני ה"חדש״ לא התגבר על המתח הגזעי הפנים-יהודי הישן, וכי חסינותה של הניאוציונות מפני התפרצות של ביקורת המונית על הסדר הקיים פחותה מזו של הפרדיגמה הציונית הישנה. מסגרת הדיון מושפעת מהתיאוריה הגרמשיאנית והניאו-גרמשיאנית ביחס ללאומיות, לפופוליזם אנטי-דמוקרטי ולניאוליברליזם בעידן הגלובלי.

Neo-zionism: Portrait of a Contemporary Hegemony

Hilla Dayan

This article examines the points at which the national logic and the neoliberal logic in Israel have met in recent decades. It analyzes the changes that have occurred in the Zionist paradigm since the 1990s, while sketching the outline and the historical process of the rise of the new paradigm, neo-zionism. The global neoliberal logic had a decisive influence on Zionism and reorganized Zionist society as “a society with no oppositions.” In the article I argue that the neo-zionist common sense coalesced in response to a severe ideological crisis that negated the classic Zionist paradigm and nullified its content. Neo-zionism is not necessarily characterized by right-wing radicalization and the rise of the power of the ultra-nationalist camp; on the contrary, it is organized around shared global myths: the myths of the proven success of a regime of colonialist separation, the myth of Israel’s global economic success, and the myth of the old elites’ success as serving the society as a whole. An examination of the stability of these myths makes possible a critical examination of the thesis regarding society without oppositions. The article concludes that the “new” neozionist logic has not overcome the old intra-Jewish racial tension and that neo-zionism is less able than the old Zionist paradigm to withstand outbursts of criticism of the existing order. The framework of the discussion is influenced by Gramscian and neo-Gramscian theory regarding nationalism, antidemocratic populism, and neoliberalism in the global era.

الصهيونيّة الجديدة: بورتريه سوسيولوجيّ 

هيلا ديّان

يصف المقال نقطة الالتقاء بين المنطق القوميّ والمنطق النيوليبراليّ في إسرائيل بالعقود الأخيرة. من خلال تحليل التغييرات التي مرّت على البرادايم الصهيونيّ منذ التسعينات، يتمّ رسم ملامح البرادايم الجديد: الصهيونيّة الجديدة، ووصف السيرورة التاريخيّة لصعوده. تأثّرت الصهيونيّة، بشكل حاسم، بمنطق العولمة-النيوليبراليّة من خلال إعادة تنظيم المجتمع الصهيونيّ ك"مجتمع من دون معارضات". يدّعي المقال أنّ الحسّ العام المشترك للصهيونيّة الجديدة قد تشكّل كردٍّ على أزمة أيدلوجيّة شديدة أفرغت البرادايم الصهيونيّ "الكلاسيكيّ" من محتواه. بالإضافة إلى ذلك، يدّعي المقال أنّ الصهيونيّة الجديدة لا تمتاز، تحديدًا، بالتطرّف اليمينيّ وصعود قوّة المعسكر القومجيّ المتعصّب في المجتمع الإسرائيليّ، بل على العكس من ذلك، تنتظم حول أساطير عالميّة مشتركة. فحص مدى استقرار هذه الأساطير؛ مثل النجاح "المثبت" لنظام الفصل الاستعماريّ، والنجاح الاقتصاديّ العالميّ لإسرائيل ونجاح النخب القديمة بالمجتمع كخادمة لكل المجتمع، يمكننا من أن نفحص، بشكل نقديّ، أطروحة المجتمع من دون معارضات. الاستنتاج الذي يستخلصه المقال هو أنّه المنطق الصهيوني "الجديد" ليس محصّنًا أمام انتقادات عارمة على النظام القائم، مقارنة بالبرادايم القديم، وأنّه لم يتغلّب على التوتر العرقيّ اليهوديّ الداخليّ القديم، وهو توتر تمّ التطرّق إلى تأثير الصهيونيّة الجديدة عليه بتوسّع. يتأثّر إطار النقاش من النظريّة الغرامشيّة والغرامشيّة الجديدة حول القوميّة والشعبويّة والعداء للديمقراطيّة والنيوليبراليّة في عصر العولمة. إننا نشهد، في كلّ أنحاء العالم، مظاهر غير ديمقراطيّة متجانسة، إلى حد بعيد، في المجتمعات التي مرّت بسيرورات تحوّل نيو ليبراليّ عميقة، مثل المجتمع الصهيونيّ. لكن، الصهيونيّة الجديدة هي، بالوقت ذاته، حالة محليّة من المعاني الاجتماعيّة والسياسيّة العينيّة التي يجب فحص مدى استقرارها ك"برادايم" بشكل دائم.

+ תקציר

הניאו-ציונות: דיוקן סוציולוגי

הילה דיין

המאמר בוחן את נקודות המפגש בין ההיגיון הלאומי וההיגיון הניאוליברלי בישראל בעשורים האחרונים. הוא מנתח את השינויים שעברו על הפרדיגמה הציונית מאז שנות התשעים, ובתוך כך משרטט את קווי המתאר ואת התהליך ההיסטורי של עליית הפרדיגמה החדשה, הניאוציונות. ההיגיון הגלובלי הניאוליברלי השפיע על הציונות השפעה מכרעת וארגן מחדש את החברה הציונית כ"חברה-ללא-אופוזיציות״. במאמר אני טוענת כי הקומון סנס הניאוציוני התגבש במענה למשבר אידיאולוגי חריף שאיין ורוקן מתוכן את הפרדיגמה הציונית הקלאסית. הניאוציונות אינה מתאפיינת ברדיקליזציה ימנית ובעליית כוחו של המחנה האולטרה-לאומני דווקא; נהפוך הוא, היא מתארגנת סביב מיתוסים גלובליים משותפים – מיתוס ההצלחה המוכחת של משטר ההפרדה הקולוניאליסטי, מיתוס ההצלחה הכלכלית הגלובלית של ישראל ומיתוס הצלחתן של האליטות הישנות כמשרתות של כלל החברה. בחינת יציבותם של מיתוסים אלה מאפשרת בחינה ביקורתית של התזה בדבר חברה-ללא-אופוזיציות. המאמר מסיק כי ההיגיון הניאוציוני ה"חדש״ לא התגבר על המתח הגזעי הפנים-יהודי הישן, וכי חסינותה של הניאוציונות מפני התפרצות של ביקורת המונית על הסדר הקיים פחותה מזו של הפרדיגמה הציונית הישנה. מסגרת הדיון מושפעת מהתיאוריה הגרמשיאנית והניאו-גרמשיאנית ביחס ללאומיות, לפופוליזם אנטי-דמוקרטי ולניאוליברליזם בעידן הגלובלי.

+ English

Neo-zionism: Portrait of a Contemporary Hegemony

Hilla Dayan

This article examines the points at which the national logic and the neoliberal logic in Israel have met in recent decades. It analyzes the changes that have occurred in the Zionist paradigm since the 1990s, while sketching the outline and the historical process of the rise of the new paradigm, neo-zionism. The global neoliberal logic had a decisive influence on Zionism and reorganized Zionist society as “a society with no oppositions.” In the article I argue that the neo-zionist common sense coalesced in response to a severe ideological crisis that negated the classic Zionist paradigm and nullified its content. Neo-zionism is not necessarily characterized by right-wing radicalization and the rise of the power of the ultra-nationalist camp; on the contrary, it is organized around shared global myths: the myths of the proven success of a regime of colonialist separation, the myth of Israel’s global economic success, and the myth of the old elites’ success as serving the society as a whole. An examination of the stability of these myths makes possible a critical examination of the thesis regarding society without oppositions. The article concludes that the “new” neozionist logic has not overcome the old intra-Jewish racial tension and that neo-zionism is less able than the old Zionist paradigm to withstand outbursts of criticism of the existing order. The framework of the discussion is influenced by Gramscian and neo-Gramscian theory regarding nationalism, antidemocratic populism, and neoliberalism in the global era.

+ Arabic

الصهيونيّة الجديدة: بورتريه سوسيولوجيّ 

هيلا ديّان

يصف المقال نقطة الالتقاء بين المنطق القوميّ والمنطق النيوليبراليّ في إسرائيل بالعقود الأخيرة. من خلال تحليل التغييرات التي مرّت على البرادايم الصهيونيّ منذ التسعينات، يتمّ رسم ملامح البرادايم الجديد: الصهيونيّة الجديدة، ووصف السيرورة التاريخيّة لصعوده. تأثّرت الصهيونيّة، بشكل حاسم، بمنطق العولمة-النيوليبراليّة من خلال إعادة تنظيم المجتمع الصهيونيّ ك"مجتمع من دون معارضات". يدّعي المقال أنّ الحسّ العام المشترك للصهيونيّة الجديدة قد تشكّل كردٍّ على أزمة أيدلوجيّة شديدة أفرغت البرادايم الصهيونيّ "الكلاسيكيّ" من محتواه. بالإضافة إلى ذلك، يدّعي المقال أنّ الصهيونيّة الجديدة لا تمتاز، تحديدًا، بالتطرّف اليمينيّ وصعود قوّة المعسكر القومجيّ المتعصّب في المجتمع الإسرائيليّ، بل على العكس من ذلك، تنتظم حول أساطير عالميّة مشتركة. فحص مدى استقرار هذه الأساطير؛ مثل النجاح "المثبت" لنظام الفصل الاستعماريّ، والنجاح الاقتصاديّ العالميّ لإسرائيل ونجاح النخب القديمة بالمجتمع كخادمة لكل المجتمع، يمكننا من أن نفحص، بشكل نقديّ، أطروحة المجتمع من دون معارضات. الاستنتاج الذي يستخلصه المقال هو أنّه المنطق الصهيوني "الجديد" ليس محصّنًا أمام انتقادات عارمة على النظام القائم، مقارنة بالبرادايم القديم، وأنّه لم يتغلّب على التوتر العرقيّ اليهوديّ الداخليّ القديم، وهو توتر تمّ التطرّق إلى تأثير الصهيونيّة الجديدة عليه بتوسّع. يتأثّر إطار النقاش من النظريّة الغرامشيّة والغرامشيّة الجديدة حول القوميّة والشعبويّة والعداء للديمقراطيّة والنيوليبراليّة في عصر العولمة. إننا نشهد، في كلّ أنحاء العالم، مظاهر غير ديمقراطيّة متجانسة، إلى حد بعيد، في المجتمعات التي مرّت بسيرورات تحوّل نيو ليبراليّ عميقة، مثل المجتمع الصهيونيّ. لكن، الصهيونيّة الجديدة هي، بالوقت ذاته، حالة محليّة من المعاني الاجتماعيّة والسياسيّة العينيّة التي يجب فحص مدى استقرارها ك"برادايم" بشكل دائم.

קטגוריה: