ממלא מקום

הרחקת אופק הביקורת: על "ספרות ישראלית מגיבה על מלחמת 1967" (גיליון 12–13, 1999)

20.00
  • תיאור

תיאור מוצר

הרחקת אופק הביקורת: על "ספרות ישראלית מגיבה על מלחמת 1967" (גיליון 12–13, 1999)

חנן חבר

 

חנן חבר חוזר אל מאמרו משנת 1999 ומציע קריאה חדשה שלו, שתפקידה לחשוף את ההחמצות ואת נקודות העיוורון במאמר הקודם, שעסק בהסכמה בדבר חוסר האפקטיביות הפוליטית של הספרות הישראלית שנכתבה נגד הכיבוש בעקבות מלחמת 1967. המאמר הנוכחי מיוסד על קריאה דיאלקטית שלילית, שמאפשרת לחבר להימנע היום מחוסר המוצא הסטטי שאליו נקלעה הביקורת נגד הכיבוש שהייתה מקובלת באותה תקופה. על פי התזה שניסח במאמרו המקורי, העובדה שסופרים ואינטלקטואלים ישראלים הצביעו על חוסר האונים של הספרות שנכתבה בעקבות הכיבוש של 67׳ נבעה מן הסתירה הציונית המקובעת והבלתי ניתנת לפתרון שביסוד הגדרתה של מדינת ישראל כמדינה יהודית דמוקרטית. המאמר הנוכחי מנתח את המחיר ששילמה אז המחשבה הביקורתית נגד הכיבוש, שמטעמים מובנים לא יכלה להשהות את תגובתה. הדיאלקטיות של המאמר החדש מאפשרת לממש תנועה של מחשבה שוללת שבעקבותיה אפשר להצביע דווקא על כתיבתו הספרותית של נתן אלתרמן, ממייסדי התנועה למען ארץ ישראל השלמה, כעל פתרון לסתירה בין האוניברסליזם הדמוקרטי לבין הפרטיקולריזם היהודי.

Expanding the Horizon of Criticism: Revisiting “Israeli Literature Responding to the Six-Day War” (vols. 12–13, 1999)

Hannan Hever

 

Hannan Hever returns to his 1999 article about the accepted view that Israeli literature written against the occupation in the wake of the 1967 war was politically ineffective. He proposes a new reading of that article, with the aim of exposing its missed opportunities and blind spots. The current article is based on a negative dialectical reading, which enables Hever to avoid today the static dead end that criticism of the occupation reached then. According to the thesis he formulated in his original article, the fact that Israeli writers and intellectuals pointed out the inefficacy of the literature written in the wake of the ’67 occupation derived from the entrenched and unsolvable Zionist contradiction underlying the definition of the State of Israel as a Jewish democratic state. The current article analyzes the price paid then by critical thinking that opposed the occupation, which for understandable reasons could not stay its response. The dialectic of the new article allows for negative thought, following which it is possible to point to the literary works of Natan Alterman, one of the founders of the Movement for Greater Israel, as a solution to the contradiction between democratic universalism and Jewish particularism.

طرد آفاق النقد: حول مقالة "أدب إسرائيلي ترد على حرب 1967" (العدد المضاعف 12-13، لسنة 1999)

حنان حيبر

يعود حنان حيبر إلى مقالته من سنة 1999، ويقترح قراءة جديدة له بحيث تكون وظيفتها الكشف عن الإخفاقات والبقعة العمياء القائمة في المقال السابق. تناولت المقالة السابقة المسألة المتفق حولها بشأن عدم الكفاءة السياسية للأدب الإسرائيلي المخصّص لمناهضة الاحتلال الإسرائيلي في أعقاب حرب حزيران 1967. تقوم المقالة الحالية على قراءة جدلية سلبية تتيح الفرصة للكاتب الامتناع حاليًا عن تبنّي الموقف القائل بديمومة غياب الأفق الثابت الذي وصل إليه النقد ضد الاحتلال والذي كان شرعيًا في حينه. وفق الطرح الذي صاغه في مقالته الأصلية، فإن حقيقة أن أدباء ومفكّرين إسرائيليّين أشاروا إلى عجز الأعمال الأدبية التي نشرت في أعقاب احتلال 67 قد صدرت عن التعارض الصهيوني الثابت الذي لا يمكن حلّه والكامن في أساس تعريف دولة إسرائيل لنفسها كدولة يهودية ديمقراطية. تقوم المقالة الحالية بتحليل الثمن الذي دفعه الفكر النقدي المناهض للاحتلال، ولأسباب مفهومة لم يستطع تأجيل مناهضته هذه في حينه. تتيح جدلية المقالة الحالية فرصة تحقيق تفكير سلبي يمكن في أعقابه الإشارة بالذات إلى الكتابة الأدبية لنتان ألترمان، من مؤسّسي حركة من أجل أرض إسرائيل الكاملة، كشكل من التفكير الذي يطرح حلاًّ للتناقض القائم بين العالمية الديمقراطية وبين الخصوصية اليهودية.

+ תקציר

הרחקת אופק הביקורת: על "ספרות ישראלית מגיבה על מלחמת 1967" (גיליון 12–13, 1999)

חנן חבר

 

חנן חבר חוזר אל מאמרו משנת 1999 ומציע קריאה חדשה שלו, שתפקידה לחשוף את ההחמצות ואת נקודות העיוורון במאמר הקודם, שעסק בהסכמה בדבר חוסר האפקטיביות הפוליטית של הספרות הישראלית שנכתבה נגד הכיבוש בעקבות מלחמת 1967. המאמר הנוכחי מיוסד על קריאה דיאלקטית שלילית, שמאפשרת לחבר להימנע היום מחוסר המוצא הסטטי שאליו נקלעה הביקורת נגד הכיבוש שהייתה מקובלת באותה תקופה. על פי התזה שניסח במאמרו המקורי, העובדה שסופרים ואינטלקטואלים ישראלים הצביעו על חוסר האונים של הספרות שנכתבה בעקבות הכיבוש של 67׳ נבעה מן הסתירה הציונית המקובעת והבלתי ניתנת לפתרון שביסוד הגדרתה של מדינת ישראל כמדינה יהודית דמוקרטית. המאמר הנוכחי מנתח את המחיר ששילמה אז המחשבה הביקורתית נגד הכיבוש, שמטעמים מובנים לא יכלה להשהות את תגובתה. הדיאלקטיות של המאמר החדש מאפשרת לממש תנועה של מחשבה שוללת שבעקבותיה אפשר להצביע דווקא על כתיבתו הספרותית של נתן אלתרמן, ממייסדי התנועה למען ארץ ישראל השלמה, כעל פתרון לסתירה בין האוניברסליזם הדמוקרטי לבין הפרטיקולריזם היהודי.

+ English

Expanding the Horizon of Criticism: Revisiting “Israeli Literature Responding to the Six-Day War” (vols. 12–13, 1999)

Hannan Hever

 

Hannan Hever returns to his 1999 article about the accepted view that Israeli literature written against the occupation in the wake of the 1967 war was politically ineffective. He proposes a new reading of that article, with the aim of exposing its missed opportunities and blind spots. The current article is based on a negative dialectical reading, which enables Hever to avoid today the static dead end that criticism of the occupation reached then. According to the thesis he formulated in his original article, the fact that Israeli writers and intellectuals pointed out the inefficacy of the literature written in the wake of the ’67 occupation derived from the entrenched and unsolvable Zionist contradiction underlying the definition of the State of Israel as a Jewish democratic state. The current article analyzes the price paid then by critical thinking that opposed the occupation, which for understandable reasons could not stay its response. The dialectic of the new article allows for negative thought, following which it is possible to point to the literary works of Natan Alterman, one of the founders of the Movement for Greater Israel, as a solution to the contradiction between democratic universalism and Jewish particularism.

+ Arabic

طرد آفاق النقد: حول مقالة "أدب إسرائيلي ترد على حرب 1967" (العدد المضاعف 12-13، لسنة 1999)

حنان حيبر

يعود حنان حيبر إلى مقالته من سنة 1999، ويقترح قراءة جديدة له بحيث تكون وظيفتها الكشف عن الإخفاقات والبقعة العمياء القائمة في المقال السابق. تناولت المقالة السابقة المسألة المتفق حولها بشأن عدم الكفاءة السياسية للأدب الإسرائيلي المخصّص لمناهضة الاحتلال الإسرائيلي في أعقاب حرب حزيران 1967. تقوم المقالة الحالية على قراءة جدلية سلبية تتيح الفرصة للكاتب الامتناع حاليًا عن تبنّي الموقف القائل بديمومة غياب الأفق الثابت الذي وصل إليه النقد ضد الاحتلال والذي كان شرعيًا في حينه. وفق الطرح الذي صاغه في مقالته الأصلية، فإن حقيقة أن أدباء ومفكّرين إسرائيليّين أشاروا إلى عجز الأعمال الأدبية التي نشرت في أعقاب احتلال 67 قد صدرت عن التعارض الصهيوني الثابت الذي لا يمكن حلّه والكامن في أساس تعريف دولة إسرائيل لنفسها كدولة يهودية ديمقراطية. تقوم المقالة الحالية بتحليل الثمن الذي دفعه الفكر النقدي المناهض للاحتلال، ولأسباب مفهومة لم يستطع تأجيل مناهضته هذه في حينه. تتيح جدلية المقالة الحالية فرصة تحقيق تفكير سلبي يمكن في أعقابه الإشارة بالذات إلى الكتابة الأدبية لنتان ألترمان، من مؤسّسي حركة من أجل أرض إسرائيل الكاملة، كشكل من التفكير الذي يطرح حلاًّ للتناقض القائم بين العالمية الديمقراطية وبين الخصوصية اليهودية.